Holybreak - Katedra Świętego Stefana (Concordia Sagittaria)

Katedra Świętego Stefana (Concordia Sagittaria)

Piazza Card. Celso Costantini, 30023 Concordia Sagittaria

Sanktuarium Świętego

św. Stefan I

UDOSTĘPNIJ

ZAPISZ

Źródło: Wikimedia Commons

O sanktuarium:

Katedra Świętego Stefana jest głównym kościołem Concordia Sagittaria w metropolii Wenecji, katedrą diecezji Concordia-Pordenone i włoskim pomnikiem narodowym. Obecna katedra jest najnowszą z szeregu katedr, które z biegiem czasu powstały w Concordia Sagittaria. Zgodnie z edyktem Konstantyna wspólnota chrześcijańska obecna w mieście Julia Concordia zorganizowała się na rzecz budowy pierwszego miejsca kultu. Trichora martyrum to trójapsydowa budowla, pochodząca z IV wieku, którą następnie powiększono o trójnawową salę i brukowane atrium. W centrum trichory znajduje się nisza w kształcie krzyża, w której umieszczono kości męczenników. Wybudowano wówczas bazylikę apostolorum, trójnawową bazylikę z mozaikową podłogą. Kościół został konsekrowany w 389 roku i podniesiony do rangi katedry przez św. Chromacjusza, biskupa Akwilei. Budynek popadł w ruinę po powodzi w 589 r. Wczesnośredniowieczna katedra została zbudowana między VII a VIII wiekiem i zniszczona podczas najazdów węgierskich między IX a X wiekiem. Budowę najstarszego jądra obecnej katedry, złożonego z jednej nawy, rozpoczęto w X wieku za biskupstwa biskupa Alberico, a zakończono wraz z jego następcą Benzone. Dopiero w 1466 roku budowla nabrała konstrukcyjnie obecnego wyglądu kościoła trójnawowego, dzięki rozbudowie zleconej przez biskupa Antonia Feletto. Na początku XX wieku, za biskupstwa Francesco Isoli, zbudowano obecną fasadę, wierną kopię poprzedniej, oraz dobudowano kaplicę męczenników z kryptą, w której przechowywane są ich relikwie. Oznaki tej rozbudowy widoczne są od wewnątrz ze względu na inny materiał, z jakiego wzniesiono dodatkowe kolumny oraz celowo pozostawiony w ścianie rowek wskazujący miejsce zakończenia nawy. Dekretem królewskim z dnia 21 listopada 1940 r., nr 1746, zamieszczonym następnie w Dzienniku Urzędowym dnia 3 stycznia 1941 r., katedra została wpisana na listę włoskich zabytków narodowych. Ostatnią adaptację liturgiczną katedry przeprowadzono z okazji Jubileuszu 2000 roku: utworzono nową chrzcielnicę oraz wymieniono ołtarz i ambonę ustawione po Soborze Watykańskim II. W ubiegłym stuleciu biskupami zostało dwóch proboszczów katedry: Celso Costantini, późniejszy kardynał, i Livio Corazza. Rocznica poświęcenia katedry obchodzona jest 4 sierpnia. Zewnętrzna część kościoła ma okładzinę ścienną z odsłoniętych cegieł. Pośrodku fasady, z wypustkami, znajduje się portal zwieńczony okrągłą rozetą; w korespondencji z każdą z dwóch naw bocznych znajduje się okrągłe ostrołukowe okno. Po prawej stronie kościoła stoi XII-wieczna dzwonnica o wysokości 28 metrów, z dwoma rzędami okien wieloskrzydłowych na każdej fasadzie. Po zawaleniu się dzwonnicy San Marco w 1905 roku, na wszelki wypadek zawieszono bicie dzwonów, a dzwonnicę poddano renowacji o wartości 17 000 lirów, na którą przeznaczyła gmina. Trzy główne dzwony są „naprawione” i przetopione w 1954 r. (poprzednie dzwony zostały skradzione przez Austriaków po klęsce pod Caporetto) i są poświęcone Niepokalanemu Poczęciu, św. Szczepanowi i męczennikom Concordii; największy nosi nazwę „Concordia”. Obecna plebania, znajdująca się na tyłach katedry, została zbudowana około 1450 roku w stylu gotyku weneckiego przez biskupa Battistę Legname. Na przestrzeni wieków ulegał remontom i przekształceniom. Na pierwszym piętrze do dziś można podziwiać eleganckie, trójdzielne, jednolancetowe okna. Budowę baptysterium zlecił Regimpoto, biskup Concordii, i prowadzono ją w latach 1089–1105. Odrestaurowano ją w 1890 r. Budynek ma plan krzyża greckiego z trzema absydami z trzech stron i sienią wejściową z czwartej. Jest w stylu bizantyjskim. Nad centralnym placem znajduje się okrągły bęben z pojedynczymi ostrołukowymi oknami. Wewnątrz znajdują się liczne freski pochodzące z początku XII wieku. Wnętrze katedry ma plan krzyża łacińskiego z trzema nawami rozdzielonymi dwoma rzędami okrągłych łuków wspartych na czworokątnych filarach z półkolumnami. W pobliżu głównego portalu znajduje się kropielnica z greckim marmurem, pochodząca z fontanny z I wieku z rzeźbionymi głowami lwów i zwierzętami morskimi. Nad głównymi drzwiami wyjściowymi znajduje się fresk przedstawiający Ukrzyżowanie, dzieło przypisywane Pellegrino da San Daniele. Na lewej ścianie freski z XIII-XIV w. przedstawiające procesję ku czci św. Stefana oraz dwa obrazy przedstawiające św. Wawrzyńca, św. Urszulę i św. Katarzynę Aleksandryjską (1729) oraz św. Antoniego z Padwy (1864). W prawej nawie, nad XVII-wiecznym ołtarzem, wewnątrz niszy, znajduje się drewniana statua przedstawiająca Madonnę della Salute, dłuta Vincenzo Cadorina z 1904 roku. Dekoracje ambony przedstawiające czterech ewangelistów i płaskorzeźbę Baranka należały do bazyliki drugiej. Po lewej stronie katedra biskupia z drewnianymi straganami. Na dłuższym boku ołtarza, zwróconym w stronę zgromadzenia, znajdują się pozostałości pluteusa z VIII wieku. Niektóre dzieła sztuki znajdujące się w prezbiterium: Ołtarz główny, w stylu barokowym, został zbudowany w latach 1734-1737, w tle obraz przedstawiający ukamienowanie św. Szczepana przez Sante Perandę. Na prawej ścianie znajduje się pomnik nagrobny z 1534 roku braci Francesco i Giovanni Argentino, obu biskupów Concordii. Kaplicę świętych męczenników Concordii powiększyli w 1903 roku biskup Francesco Isola i Celso Costantini, ówczesny wikariusz katedry. 25 kwietnia tego samego roku poświęcono marmurowy ołtarz w stylu włosko-gotyckim z sześcioma małymi edykułami przedstawiającymi w mozaice męczenników Donato, Romulusa, Secondiano, Giusto, Solone i Lucillę. Za ołtarzem znajduje się płótno pędzla Padovanino. Kości męczenników przechowywane są w cennej urnie, która z kolei znajduje się w rzymskim sarkofagu z epoki Flawiuszów. Z kości męczenników przez wieki wydzielała się woda, którą zbierano w małych ampułkach; jeden z nich, zapieczętowany w 1870 r., nadal przechowywany jest w katedrze. Ozdobny zespół kaplicy powierzono Guido Modlitwie, który w 1924 roku wykonał dekoracje ścienne sklepienia oraz dwa obrazy na płótnie: „Męczeństwo św. Donato i towarzyszy” oraz „Zgoda rzymsko-chrześcijańska”. W dniu 17 lutego 2018 r. kaplica męczenników została ogłoszona sanktuarium diecezjalnym przez biskupa Concordia-Pordenone, Giuseppe Pellegriniego. Organy zostały zbudowane w 2008 roku przez firmę Zanin z Codroipo (projekt: Daniele Toffolo i Francesco Zanin), wykorzystując ponownie piszczałki instrumentu zbudowanego przez tę samą firmę w 1940 roku, ale rozszerzając swój pierwotny układ foniczny i doprowadzając je do bezpośredniej transmisji mechanicznej ( do klawiatur i pedałów); rejestry są jednak przesyłane elektrycznie. Organy posiadają 34 rejestry na 1778 piszczałek.

Czytaj więcej

Mapa:

Sanktuaria w pobliżu: